0

Zarządzanie oparte na dowodach cz. 4 – Wpływ decyzji na interesariuszy

„Jako menedżer (…) zdaję sobie sprawę, że moje decyzje mogą mieć daleko idące konsekwencje i oddziaływać na dobrostan z wewnątrz i spoza mojej firmy, teraz i w przyszłości. Starając się pogodzić interesy różnych grup będę stawał przed wyborami, które nie będą proste dla mnie i dla innych”

Fragment dobrowolnego ślubowania składanego przez absolwentów MBA10

Na bakier z etyką

Bankructwo Lehman Brothers w 2008 roku jest uznawane za początek światowego kryzysu finansowego. Wskazywanymi przyczynami upadku były nieetyczne działania zarządu mające na celu wykazanie lepszych niż faktyczne wyników organizacji i zaniedbania w zakresie pewności zabezpieczenia udzielanych pożyczek11.  Inną, głośną sprawą były działania Bernarda Madoffa. Został skazany na 150 lat więzienia za stworzenie piramidy finansowej i spowodowanie gigantycznych strat klientów. Dwa lata temu mieliśmy do czynienia z wykryciem w samochodach znanej marki oprogramowania fałszującego poziom emitowanego zanieczyszczenia. Mamy też przykłady z własnego podwórka – sprawa Amber Gold. W każdej z wymienionych sytuacji przynajmniej część interesariuszy firm została narażona na znaczne straty.

Menedżer obejmując stanowisko bierze na siebie odpowiedzialność za powierzone mu przez zwierzchników zasoby, wyniki organizacji (lub jej części) i dobrostan podległego personelu.

Podejmując decyzję można wpaść w pułapkę polegającą na skupieniu jedynie na ograniczonej grupie interesariuszy, pominąć fakt, że konsekwencje obejmą rozleglejsze grono osób. Kuszące może być „wyciśnięcie” jak najwięcej z Klientów, dostawców lub pracowników po to, by wykazać dobre wyniki.

Jest to strategia ryzykowna. Ludzie, jako istoty społeczne potrzebują przekonania, że relacje mają sprawiedliwy charakter. Co ciekawe – poczucia sprawiedliwości możemy doszukiwać się nawet w świecie zwierząt. W jednym z bardzo interesujących eksperymentów wynagradzano dwie kapucynki za realizację określonego zadania. Dopóki nagrody były takie same (plasterek ogórka) obie małpki były zadowolone. Sytuacja zmieniła się znacząco, kiedy jedna z małpek zaczęła zamiast ogórka dostawać w nagrodę winogrono (smaczniejsze niż ogórek!). Reakcji gorzej „wynagradzanej” małpki nie ma sensu opisywać… Trzeba ją zobaczyć:

Czy działania etyczne popłacają?

Kwestia etyki w biznesie jest tematem wyjątkowo delikatnym, wręcz drażliwym. Być może czytelniku masz przekonanie, że „nie możemy działać całkowicie etycznie, bo konkurencja nas zje”, albo „w biznesie chodzi o zarabianie pieniędzy, etyka to tylko kwestia PR’owa”, lub też wydaje Ci się, że założenie prowadzenia etycznego biznesu to przejaw słabości lub ograniczonych horyzontów myślowych.

Istnieją dowody, które wskazują na to, że organizacja na etycznym działaniu może skorzystać. Również finansowo. Poniżej przedstawiam niektóre z nich.

Zacznijmy od kwestii przywództwa. Przeprowadzony w 2016 roku przegląd badań12 dotyczących etycznego przywództwa wykazał, że etyka liderów jest skorelowana m.in z:

– satysfakcją pracowników;

– przywiązaniem do organizacji;

– identyfikowania się z organizacją;

– intencją odejścia z organizacji (korelacja negatywna, im bardziej etyczna organizacja tym mniejsza chęć odejścia);

– wysiłkiem wkładanym w pracę.

Przegląd uwzględniał 134 badania obejmujące 54 920 pracowników.

Istnieją również dowody wskazujące, że działania nieetyczne mogą negatywnie wpływać na wynik finansowy firmy, z kolei działania społecznie odpowiedzialne – przyczyniać się do lepszych rezultatów. Duża metaanaliza13 wykazała, że ujawnienie wykroczeń (uwaga, nie chodzi o ujawnienie nadużyć przez samą organizację, a wykrycie np. w wyniku śledztwa) współwystępuje z pogorszeniem wyników finansowych organizacji. Zarówno w momencie ujawnienia jak i w dłuższym okresie czasu). Inna analiza wielu badań14 ujawniła, że w organizacjach w których reputacja i odpowiedzialność społeczna były na wysokim poziomie ryzyko finansowe było statystycznie istotnie niższe (korelowało ujemnie z wspomnianymi kryteriami).

Podejmując decyzje warto mieć na uwadze dobro nie tylko Klientów, pracowników czy udziałowców. Każda grupa związana z organizacją może skorzystać lub stracić w wyniku podjętego działania co może pociągnąć za sobą konsekwencje w postaci osłabienia zaufania, pogorszenia wizerunku, woli współpracy i w rezultacie odbić się na wynikach finansowych.

 

Podsumowanie cyklu – jak praktykować zarządzanie oparte na dowodach?

Zarządzanie oparte na dowodach jest zestawem narzędzi i sposobów myślenia, dzięki którym możliwe jest podejmowanie lepszych jakościowo decyzji, odkrywanie realnych prawidłowości i budowanie skutecznych organizacji. Poniżej wymienione wskazówki to propozycja, jak możesz zacząć skutecznie praktykować tę filozofię zarządzania.

-> Traktuj stare koncepcje na temat zarządzania jak stare koncepcje, z ostrożnością podchodź do „przełomowych badań”, „nowych” pomysłów i modnych „guru” zarządzania.

-> Jeżeli otrzymujesz obietnicę dużych korzyści wynikających z wprowadzenia określonego rozwiązania – domagaj się ekwiwalentnie mocnych dowodów, że wdrożenie przyniesie obiecany rezultat.

-> Patrz na organizację jak na prototyp. Eksperymentuj w taki sposób, by uzyskać maksymalnie rzetelne dane przy minimalnym ryzyku finansowym. Wdrożenia pilotażowe dadzą Ci wiedzę o prawidłowościach unikalnych dla Twojej branży jednocześnie ograniczając ryzyko porażki.

-> Wystawiaj na próbę, własny tok myślenia. Ucząc się, jakim podlegasz błędom poznawczym będziesz w stanie podejmować jeszcze lepsze decyzje.

-> Otaczaj się ludźmi, którzy nie boją się poddać Twoich pomysłów merytorycznej krytyce. Decyzje arbitralne są bardziej ryzykowne niż te podjęte zespołowo.

-> Buduj własną bazę wiedzy z zakresu zarządzania, uwzględniaj w niej siłę dowodów i źródła, a także rezultaty własnych decyzji.

-> Przypomnij sobie podstawy statystyki. Znajomość m.in. efektu regresji do średniej, efektu doboru próby czy rozumienie czym jest korelacja pomogą Ci odróżniać związki pozorne i odróżniać je od realnych prawidłowości. Świadomość, że korelacja nie musi oznaczać związku przyczynowo skutkowego pomoże Ci obnażyć nieuprawnione wnioski wyciągane z badań.

-> Podejmując decyzje, kiedy tylko jest to możliwe, opieraj je na czterech filarach – zewnętrznych dowodach naukowych, informacjach zebranych wewnątrz organizacji, preferencjach i wartościach interesariuszy, a także na osądach i doświadczeniach praktyków (pamiętając o tym, że w niektórych branżach wiedza ekspercka zawodzi – o czym wspominałem w poprzednich artykułach).

Na koniec niniejszego cyklu artykułów warto przytoczyć cytat Alberta Einsteina, który zauważył istotną prawidłowość w naszym sposobie myślenia. Czy Ciebie również dotyczy ta sentencja?

 

„Człowiek powinien patrzeć na to, co jest, a nie na to, co wydaje mu się, że powinno być.”

Albert Einstein

 

 

Zachęcam Cię do zapoznania się z innymi artykułami z cyklu zarządzania opartego na dowodach.

 

Paweł Woźniak

Trener, coach, menedżer projektów rozwojowych

Skill Case® / ImProved

www.skillcase.pl / www.improved.pl

pawel.wozniak@skillcase.pl

10https://en.wikipedia.org/wiki/MBA_Oath

11http://sevenpillarsinstitute.org/case-studies/the-dearth-of-ethics-and-the-death-of-lehman-brothers

12„Do Ethical, Authentic, and Servant Leadership Explain Variance Above and Beyond Transformational Leadership? A Meta-Analysis”, J. E. Hoch W. H. Bommer, J. H. Dulebohn, D. Wu, Journal of Management Vol. XX No. X, 2016

13„Does it pay to be good? A meta-analysis and redirection of research on the relationship between corporate social and financial performance” J. D. Margolis, H. A. Elfenbein, J. P. Walsh, 2007

14„Corporate social performance and firm risk: A meta-analytic review” M. Orlitzky, J. Benjamin. Business and Society; Chicago40.4 (Dec 2001): 369-396.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Evidence based

Pracujemy w nurcie "evidence based" czyli praktyk opartych na dowodach.

Szkolenia "evidence based" to takie   w których przekazujemy uczestnikom najpewniejszą dostępną wiedzę, rozprawiamy się z mitami i używamy metod, które pozwolą skutecznie osiągnąć postawione wraz z naszymi klientami cele szkoleniowe.

Więcej o nurcie "evidence based" czyli praktyk opartych na dowodach i "evidence based management" czyli zarządzania opartego na dowodach przeczytasz na naszym blogu:

"Zarządzanie oparte na dowodach cz. 1 - dowody"

x
Facebook
Facebook
YouTube
LinkedIn
%d bloggers like this: